Quẻ 23: Sơn Địa Bác
Ngoại quái (trên)
Cấn
Núi · Thổ
Nội quái (dưới)
Khôn
Đất · Thổ
Thoán từ
剝：不利有攸往.
Dịch
Bác (lột, tước bỏ): không lợi có nơi đi.
Giảng
Khôn ở trên, Cấn ở dưới. Năm hào âm lột dần lên trên, chỉ còn một hào dương ở trên cùng. Âm (tiểu nhân) lớn mạnh, dương (quân tử) suy yếu. Thời này không nên hành động gì. Người quân tử biết thời mà an phận chờ đợi.
Hào từ
Sơ lục
初六：剝床以足，蔑貞，凶.
Dịch
Hào 1, âm: lột chân giường, khinh thường điều chính, xấu.
Giảng
Tiểu nhân bắt đầu lột từ dưới lên, phá nền tảng (chân giường), khinh thường điều chính, xấu.
Lục nhị
六二：剝床以辨，蔑貞，凶.
Dịch
Hào 2, âm: lột đến thân giường, khinh thường điều chính, xấu.
Giảng
Tiểu nhân tiếp tục lột, đến thân giường, sự phá hoại ngày càng nghiêm trọng hơn.
Lục tam
六三：剝之，无咎.
Dịch
Hào 3, âm: bác lột mà không lỗi.
Giảng
Hào 3 tuy âm nhưng ứng với hào 6 dương, không tham gia việc phá hoại của bầy âm, nên không lỗi.
Lục tứ
六四：剝床以膚，凶.
Dịch
Hào 4, âm: lột đến da thịt (người nằm trên giường), xấu.
Giảng
Tiểu nhân lột đến sát người, nguy hiểm cực độ, xấu nhất.
Lục ngũ
六五：貫魚，以宮人寵，无不利.
Dịch
Hào 5, âm: xâu cá lại, dùng cung nhân mà được sủng ái, không có gì không lợi.
Giảng
Hào 5 âm đắc trung, dẫn dắt bầy âm (như xâu cá) theo hào 6 dương. Như cung nhân khéo léo được vua sủng ái, dẫn dắt được người khác cùng theo điều tốt.
Thượng cửu
上九：碩果不食，君子得輿，小人剝廬.
Dịch
Hào trên cùng, dương: quả lớn không bị ăn (còn hạt để gieo), quân tử được xe, tiểu nhân lột mất nhà.
Giảng
Hào 6 dương duy nhất còn lại, như quả lớn còn hạt để nảy mầm lại. Quân tử theo đó thì được mang đi (an toàn); tiểu nhân phá hết thì mất nơi che thân.
Cùng cung Càn (Thiên) · Kim
Tám quẻ thuộc cùng một cung.