Quẻ 20: Phong Địa Quán
Ngoại quái (trên)
Tốn
Gió · Mộc
Nội quái (dưới)
Khôn
Đất · Thổ
Thoán từ
觀:盥而不薦,有孚顒若.
Dịch
Xem xét: (như lễ tế) rửa tay mà chưa dâng, có lòng thành kính mà trang nghiêm.
Giảng
Tốn ở trên là gió, Khôn ở dưới là đất. Gió thổi trên đất, khắp nơi đều cảm. Hai hào dương ở trên, bốn hào âm ở dưới; dương cương ở trên xem xét kẻ dưới, kẻ dưới ngưỡng vọng lên trên. Tượng vua thánh đức lớn, dân ngưỡng vọng. Hào 5 dương trung chính, hào 2 âm ứng với nó. Việc quan sát giáo hóa như lễ tế trang nghiêm, thành kính.
Hào từ
Sơ lục
初六:童觀,小人无咎,君子吝.
Dịch
Hào 1, âm: xem xét như trẻ con, tiểu nhân không lỗi, quân tử thì hổ thẹn.
Giảng
Hào 1 âm ở xa hai hào dương, chỉ thấy được bề ngoài như trẻ con quan sát. Tiểu nhân ở vị thấp như vậy thì không lỗi; nhưng quân tử mà chỉ thấy nông cạn như vậy thì hổ thẹn.
Lục nhị
六二:闚觀,利女貞.
Dịch
Hào 2, âm: xem lén qua khe, lợi cho phụ nữ giữ chính.
Giảng
Hào 2 âm đắc trung đắc chính, nhưng ở nội quái, còn xa hai hào dương, chỉ nhìn lén như qua khe cửa. Cách quan sát như vậy chỉ hợp với phụ nữ ở trong nhà.
Lục tam
六三:觀我生,進退.
Dịch
Hào 3, âm: xem xét sự sinh hoạt của mình mà quyết định tiến hay lui.
Giảng
Hào 3 âm ở ranh giới nội ngoại quái, xem xét bản thân để quyết định nên tiến hay lui. Biết tự xét mình là điều quan trọng.
Lục tứ
六四:觀國之光,利用賓于王.
Dịch
Hào 4, âm: xem ánh sáng văn minh của nước, lợi để được vời vào làm tân khách của vua.
Giảng
Hào 4 âm đắc chính, ở gần hai hào dương, có thể quan sát được văn minh giáo hóa của nước. Người như vậy xứng đáng được vua vời vào làm tân khách, cố vấn.
Cửu ngũ
九五:觀我生君子,无咎.
Dịch
Hào 5, dương: xem xét sự sinh hoạt của mình có đúng đạo quân tử không, thì không lỗi.
Giảng
Hào 5 dương trung chính ở ngôi tôn, phải tự xem xét hành vi của mình có xứng đáng với đạo quân tử không thì mới không lỗi. Vua phải tự kiểm điểm.
Thượng cửu
上九:觀其生君子,无咎.
Dịch
Hào trên cùng, dương: xem xét sự sinh hoạt của người (mình cảm hóa được) có đúng đạo quân tử không, thì không lỗi.
Giảng
Hào 6 dương ở trên cùng, không còn ở ngôi vua nữa, nhưng vẫn có thể xem xét ảnh hưởng giáo hóa của mình đối với người khác có theo đạo quân tử không, thì không lỗi.
Cùng cung Càn (Thiên) · Kim
Tám quẻ thuộc cùng một cung.